GRAM ALTIN
483,30
DOLAR
7,8151
EURO
9,2704
STERLİN
10,2772
BIST 100
1.212
Brent Petrol
$41,74
PTF ( 22-10-2020 )
294.93
SMF ( 21-10-2020 )
221.79
AOF ( 22-10-2020 )
291.91
GRF ( 20/10/2020)
1312
DGAF ( 20/10/2020)
1351.36
DGSF ( 20/10/2020)
1272.64

Reaktif Güç Kontrol Rölesi Nedir, Nasıl Çalışır?

 Reaktif güç kontrol rölesi nedir sorusunu yanıtlamadan önce reaktif güç kavramına bir göz atalım. Reaktif güç şu şekilde açıklanabilir: Alternatif bir akım sisteminde, voltaj ve akım aynı anda yukarı ve aşağı gittiğinde, sadece gerçek gücün iletildiğini ve voltaj ile akım arasında bir zaman kayması olduğunda hem aktif hem de reaktif gücü iletir.

Ancak, zamandaki ortalama hesaplandığında, ortalama aktif güç bir noktadan diğerine net bir enerji akışına neden olurken, ortalama reaktif güç, ağa veya sistemin durumuna bakılmaksızın sıfırdır. Reaktif güç durumunda, bir yönde akan enerji miktarı, ters yönde akan enerji miktarına eşittir (veya bir ağın farklı kısımları-kapasitörler, indüktörler, vb.). Yani reaktif güç ne üretilir ne de tüketilir.

Kısaca anlatmak gerekirse  reaktif güç bir cihazda akım ile gerilim arasında faz farkı oluştuğunda oluşur. İsminden de anlaşılacağı gibi faydasız aktif olmayan bir güçtür fakat motorun kalkışlarındaki ihtiyaç duyulan elektromanyetik alanın oluşturulması için gereklidir. Reaktif güç elektrik sistemlerinde mutlaka kontrol edilmelidir ve daha çok aktif güç üretilmesi ve kullanılması sağlanmalıdır.

Reaktif Güç Kontrol Rölesi Nedir?

Reaktif güç kontrol rölesi otomatik olarak ayarlanan güç katsayısına ulaşmak için kondansatörleri devreye alıp çıkartma görevini yapan elektronik cihazdır. Gösterge, kıyaslama ünitesi ve çıkış röle devre katlarından oluşur. Sistemde bulunan gerilim ile çekilen akımın faz farkını algılayarak, çıkış röle grubu aracılığı ile kondansatörleri kumanda eder.

Güç katsayısı düşünce kondansatörleri sıralı olarak devreye alır. Bir yandan da değişen güç katsayısını ölçerek döngüsel kontrol yapar. Ayarlanan güç faktörünü sağlayacak kadar kondansatörü devrede tutar. Tek fazın akım bilgisi ile işlem yapan röleler yanında üç fazın da akımına göre işlem yapan röleler mevcuttur.

Reaktif güç rölesi üç ana işlevsel bölümden oluşur; ölçme, karşılaştırma ve anahtarlama.

Ölçme Bölümü: Güç katsayısı düzenlenecek sistemin reaktif güç gereksinmesini belirleyebilmesi için reaktif güç kontrol rölesine akım ve gerilim bilgilerinin girilmesi gerekir. Gerilim bilgisi bazı rölelerde iki fazdan, tek fazla çalışan rölelerde ise faz-toprak geriliminden yapılan bağlantıyla sağlanır. Gerilim ve akım bilgilerini alan röle, şebekeden çekilen reaktif gücü ölçebilir. Bu ölçümde iki yaklaşım söz konusudur. Birinci yöntem, gerilimin sıfır olduğu anda akımın büyüklüğünü ölçme temeline dayanan ‘Sıfır Kesme” yöntemi, ikincisi, akım ve gerilim dalgalarının çarpımını elde ederek doğrudan reaktif güç bileşenini belirleyen “çarpım” yöntemidir.

Karşılaştırma Bölümü: Ölçme bölümünden karşılaştırma bölümüne gelen sinyal, sistemin reaktif güç gereksinmesini veya fazlalığını belirtir. Bu bölüme C/k ayarıyla rölenin ne zaman işleme geçmesi gerektiği, cos0 (veya %) ayarıyla da ulaşılmak istenen kompanzasyon düzeyi bilgi olarak verilir.

Anahtarlama Bölümü: Karşılaştırma bölümünden gelen bilgiyi kullanarak kademe kontaktörlerini denetler. Bu bölümdeki bir aşağı-yukarı sayıcı (Up-down counter) kaç kademenin devrede olduğunu sürekli olarak belleğinde tutar ve karşılaştırma bölümünden verilen sinyalin türüne göre ya bir basamak kondansatörü daha devreye sokar ya da bir basamak kondansatörü devreden çıkarır.

Reaktif Güç Kontrol Rölesi Nasıl Çalışır?

Reaktif güç rölesi üç ana işlevsel bölümden oluşur; ölçme, karşılaştırma ve anahtarlama. Güç katsayısı düzenlenecek sistemin reaktif güç gereksinmesini belirleyebilmesi için röleye akım ve gerilim bilgilerinin verilmesi gerekir (ölçme bölümü). Ölçme bölümünden karşılaştırma bölümüne gelen sinyal, sistemin reaktif güç gereksinmesini veya fazlalığını belirtir. Bu bölüme C/k ayarıyla rölenin ne zaman işleme geçmesi gerektiği, cos0 (veya %) ayarıyla da ulaşılmak istenen kompanzasyon düzeyi bilgi olarak verilir. Anahtarlama bölümü, karşılaştırma bölümünden gelen bilgiyi kullanarak kademe kontaktörlerini denetler.

Tranformatör, elektrik motorları gibi endüktif yükler, mıknatıslanma akımlarından dolayı şebekeye reaktif yük getirir. Bu reaktif yükler bulundukları devreye kondansatörler bağlanarak azaltılır veya yok edilir.

Reaktif güç kontrol röleleri, merkezî kompanzasyonda seçilmiş kondansatör gruplarının bataryalarını devreye alarak veya çıkararak güç katsayısı değerini, kullanıcı tarafından ayarlanan güç katsayısı değerine getirmeye çalışır.

Reaktif Güç Kontrol Rölesi Seçiminde Dikkat Edilecek Hususlar

Kullanıcıların bir reaktif röleden beklediklerini şöyle sıralayabiliriz;

  • Röleler mutlaka kademe sayısına uygun seçilmelidir.
  • Rölenin kurulumu kolay olmalı.
  • Menüsü karışık olmamalı, kullanıcı dostu olmalı.
  • Türkiye şartlarında Türkçe menüsü veya Türkçe kullanım kılavuzu olan modeller tercih edilmeli. Pano yurtdışına gönderilecekse çoklu dil seçeneğine sahip olmalı.
  • Geniş besleme gerilimine sahip olmalı.
  • Oto ve manuel modu mutlaka bulunmalı.
  • Harmoniklerden etkilenmemeli.
  • Haberleşme isteniyorsa haberleşme opsiyonuna sahip olmalı.
  • Yüksek veya düşük sıcaklıklarda kullanılacaksa bu koşullarda verimi düşmemeli.
  • Alarm çıkışlarına sahip olmalı.
  • Parametreler kaydedilebilmeli.

Yorumlar

mood_bad
  • Henüz yorum yapılmadı.
  • chat
    Yorum Ekle