Maabir

İçten ve Dıştan Yanmalı Motor Özellikleri ve Çevreye Etkileri

İçten Yanmalı Motorlar

İçten yanmalı motorlar yakıttaki kimyasal enerjiyi iş enerjisine dönüştüren termodinamik mekanizmalardır. Yakıtın motorun içerisinde kısıtlı bir alan içerisinde yakılması ile meydana gelen basıncın pistonu hareket ettirmesi prensibine dayanan bir makine türüdür. İçten yanmalı motorlar emme, sıkıştırma, yanma ve egzoz olmak üzere 4 zamanlı motorlar günümüzde kullanılmakta olup kısaca işlevleri şöyle sıralanmaktadır:

Emme

Yakıt ile hava karışımının vakumlama etkisiyle silindir içerisine alınması olayıdır.

Sıkıştırma

Silindir içine alınan hava-yakıt karışımının pistonun yukarı hareket etmesiyle sıkıştırma işlemi uygulanıp sıcaklık ve basıncın arttırılmasını sağlamaktadır.

Yanma

Sıkıştırılan yakıt ve hava karışımı bujilerin ateşlenmesiyle yanmayı gerçekleştirir.

Egzoz

Yanma sonunda atık gazlar egzoz supaplarının açılmasıyla dışarı atılırken o sırada piston geri yukarı gelir. Piston tekrar aşağıya indiğinde ise çevrim tamamlanmış olur.

motor

İçten yanmalı motorlarda alternatif yakıt olarak hidrojen, propan, biyokütle gibi kullanılmaktadır. İçten yanmalı motorların verimi %30 civarındadır. Bu motorlarda yanma odası motorun içinde olmasıyla otomobillerin oluşabilmesi için önemli bir zemin hazırlamıştır.

Motorlara içten yanmalı motorlar isminin verilmesinin sebebi yanma motor içerisinde gerçekleşmektedir. Dıştan yanmalı motorlarda ise yanma dışarıda gerçekleştiğinden bunlara dıştan yanmalı motorlar denilmiştir. İçten yanmalı motorlarda kullanılan yakıt türüne göre benzinli, dizel ve gaz motoru olmak üzere üç sınıfta toplanır.

İçten yanmalı motorların kullanımı dünyada artan hava kirliliği ile çevre kalitesi ve insan sağlığı açısından önemli sorunları beraberinde getirmektedir. Otto çevrimli motorlarda yakıt olarak benzin kullanılan motordan atılan gazların bileşimi; %72.1 azot, %0.7 oksijen, %13.8 su, %12.3 karbondioksit, %1.1. kirletici gazlardır (karbonmonoksit, hidrokarbonlar, azot oksitler, partikül madde).

Dizel çevrimli içten yanmalı motorlarda egzozlardan atılan gazların bileşimi ise; %73.8 azot, %9 oksijen, %13.8 su, %12.3 karbondioksit ve %0.2 kirletici gazlardır. İçten yanmalı motorlarda fosil kökenli yakıtların kullanımında dünyamıza verdiği büyük zarar aşikardır.

Dıştan Yanmalı Motorlar

Dıştan yanmalı motorların içten yanmalı motorlara göre daha basit bir yapısı ve çalışma mekanizması vardır. Dıştan yanmalı motorlarda yanma sonucunca meydana gelen sıcak gazlardaki ısı enerjisi akışkana transfer edilir ve akışkandaki ısı mekanik enerjiye dönüştürülür. Dıştan yanmalı motorlar büyük hacimde düşük güçler üreterek alçak basınçlarda çalışabilmektedirler.

Dıştan yanmalı motorların bilinenleri Stirling motorları ve organik Rankine’dir. Stirling motorlar yakıt esnekliğine sahip, verimi yüksek ve kısmi yükte iyi performans sergiler. Ayrıca emisyonu ve titreşim/gürültü seviyeleri düşüktür. Verimleri içten yanmalı motorlardan ve dizel motorlardan daha yüksektir. Stirling motorlarında fosil kökenli yakıtlara ek olarak biyokütle ve hidrojen gazı da kullanılmaktadır. Dıştan yanmalı motorlar alçak basınç ve düşük yanma sıcaklığına sahip olması sebebiyle içten yanmalı motorlara göre çevreyi daha az kirletmektedirler.

Yorumlar

mood_bad
  • Henüz yorum yapılmadı.
  • chat
    Yorum Ekle

    Ara