Maabir

Küresel Doğalgaz Kesintileri, Sektörlere Etkileri ve Çözüm Önerileri

Küresel Doğalgaz Kesintileri, Sektörlere Etkileri Ve Çözüm Önerileri

doğalgaz boru hattı vanası

Ülkelerde ekonomik kalkınma ve büyümenin temel girdilerinden en önemli olanı, hiç kuşkusuz enerji sektörüdür. Yaşanan nüfus artışları ve hızlı gelişen teknoloji sebebiyle, enerjiye olan talep, yüksek oranda artmaktadır.

Küresel enerji piyasalarında kullanılan yakıtlar önemine göre derecelendirilirse, Doğalgaz; Petrolden sonra ikinci sırada yer almaktadır. Renksiz ve kokusu olmayan hafif bir gazdır. Ham petrol gibi doğalgaz da hayvan ve bitki fosillerinin yeraltında yüksek sıcaklık ve basınç etkisiyle kimyasal değişime uğraması ile oluşur.

Doğalgaz konutlarda ısınma, sıcak su elde etme ve pişirme amaçlı, Sanayide ise üretim amaçlı kullanılır. Ayrıca önemli oranda elektrik üretim santrallerinde kullanılır. Çok yoğun ve geniş kapsamlı kullanım alanı olduğu için, bazen arz/talep dengesi sağlanamamakta; zaman, zaman kesintiler ve kısıtlamalar olmaktadır.

Ülkelerde “doğalgaz kesintisi” ve sebeplerine geçmeden önce, Dünya geneli Doğalgaz rezerv bölgelerine ve kapasitelerine kısaca göz atalım. Botaş verilerine göre Doğalgaz rezervlerinin %41’lik kısmı Orta Doğu Ülkelerinde, %32’lik kısmı Asya ve Avrupa ülkelerinde, %17’lik kısmı Afrika-Asya Pasifik ülkelerinde, %10’luk kısmı ise diğer bölgelerde bulunmaktadır.

Doğalgaz Kesintisi Nedenleri

Küresel Doğalgaz rezervleri 198,8 trilyon metreküp ve yıllık tüketim 4 trilyon metreküp civarında olduğuna göre ve bu rakama önümüzdeki yıllarda keşfedilecek yeni rezervler de eklenince; bütün dünyaya 50 yıldan fazla yetecek Doğalgaz varken, günümüzde yaşanan “Doğalgaz kesintisi nedeni” nedir? Sorusuna, küresel anlamda, ülkeler açısından baktığımızda temel sebep tek başlık altında şunlardır.

Dışa bağımlılık

Rezervleri olan ülkeler, Doğalgazı öncelikle kendi kullanım ihtiyacı kadar ayırıp, kalan miktarı ihracat yapmak isterler. Bu durumda Küresel rezervleri yüksek Rusya, İran ve Katar avantajlı ülkelerdir.

Doğalgazda dışa bağımlı olup ta, bu ülkelere komşu olan ya da, komşu olmayıp doğalgaz akım boru hatları döşenen diğer ülkeler de ithalat açısından avantajlı ülkelerdir. Dışa bağımlı olan ülkelerle, Doğalgaz arzı sağlayan ülkeler arasında ekonomik, politik ve fiziki çekişmeler yoksa ve aktarım hatlarında olağanüstü fiziksel bir arıza olmazsa herhangi bir kesinti yaşanmaz.

Ayrıca dışa bağımlı ülkeler yıllık tükettikleri kadar Doğalgaz almak isterler. Alım ve tüketim miktarını tam hesaplayamayan ülkelerde Arz/Talep denge sapması şaşabilir ve açık kalan ihtiyaç karşılanana kadar kısa süreli kesintiler yaşanabilir. Bu durumu etkileyen en önemli faktörlerden birisi de ülkelerde yeterli doğalgaz depolama alanlarının olmamasıdır. Doğalgaz kesintilerinin bir diğeri de anlık yaşanan Doğalgaz Boru Aktarım Hatlarında yaşanan arızalardır.

Doğalgaz kesintisi ne zaman bitecek” sorusuna ise yukarıda saydığımız etkenlerden hiç birisinin yaşanmaması durumunda bitecek, olarak cevap verebiliriz.

Doğalgaz kesintileri; diğer sektörlere de olumsuz etki yapmaktadır. Bu sektörlerden en önemlisi üretiminde büyük oranda doğalgaz kullanılarak elde edilen kardeş sektör, elektrik enerjisi sektörüdür.

Yani doğalgaz kesintiye uğrarsa, elektrikte kısmen kesintiye uğrar. Her iki can damar kesinti; sanayi ve hizmet sektörlerinde, ülke geneli üretim ve hizmet kaybına neden olur, bu durum cari açık ve enflasyonu körükler, ülkede yaşayan herkesi maddi, manevi sıkıntıya sokar.

Yorumlar

mood_bad
  • Henüz yorum yapılmadı.
  • chat
    Yorum Ekle